Vết nứt

          Ở Nhật Bản, khi một chiếc bát bị vỡ, nó sẽ được gắn lại với nhau bằng cách trám những khe nứt bằng vàng, tạo ra những đường hoa văn tuyệt đẹp. Thông điệp đằng sau đó chính là nhấn mạnh vẻ đẹp nằm ở những chỗ bị rạn nứt. Họ tin rằng một thứ bị hỏng đều có nguyên do đằng sau nó. Điều đó càng làm cho món đồ trở nên quý giá hơn.

          Và với con người cũng vậy. Dù mang trên mình "vết nứt", hay một sự kiện nào đó xảy ra trong cuộc đời và người ta cho rằng đó là thất bại, thì không có gì là không thể sửa chữa được. Vết nứt như một huân chương danh dự, như một chứng nhân cho "những gì tôi trải qua đã tạo nên tôi ngày hôm nay."

          Không ai có cuộc sống hoàn hảo, lựa chọn lấy vàng để lấp đầy vết nứt hoàn toàn phụ thuộc vào bạn. Đừng chìm sâu vào quá khứ. Bởi vì "mỗi giai đoạn trong cuộc đời đòi hỏi nơi bạn một con người mới.

          Đôi khi vết nứt là điều không thể tránh khỏi để giúp bạn trở thành con người mới đó.

.

Nếu phải chọn lựa, Bạn sẽ chặt cây nào???

       

         Một vị giáo sư già hỏi các học viên: "Nếu như các bạn phải lên núi chặt cậy, vừa hay trước mặt có hai cây xanh mọc cạnh nhau, một cây to, thô, một cây gầy guộc hơn, các bạn sẽ chọn cây nào?"

         Câu hỏi vừa được đưa ra, mọi người đã nhanh chóng trả lời: "Tất nhiên là sẽ chặt cây to và thô rồi."

         Vị giáo sư già mỉm cười, nói: "Cái cây thô đó chẳng qua là một cây dương bình thường, còn cái cây gầy guộc bên cạnh là cây thông đỏ. Vậy bây giờ các bạn sẽ chặt cây nào?"

         Các học viên bắt đầu ngẫm nghĩ, rõ là gỗ thông đỏ quý hơn gỗ của cây dương. "Vậy thì em sẽ chọn cây thông đỏ, gỗ cây dương không có giá trị!" – các học viên trả lời.

         Vẫn giữ nét mặt mỉm cười, vị giáo sư già lại tiếp tục hỏi: "Nếu cây dương kia mọc thẳng, cây thông đỏ cong vẹo chẳng ra hình thù gì, các bạn sẽ chọn chặt cây nào?"

         Lớp học lại trầm xuống một lúc, rồi các học viên bắt đầu trả lời: "Nếu như vậy thì sẽ chặt cây dương thầy ạ. Cây thông đỏ mà cong vẹo thì cũng có tác dụng gì đâu."

         Ánh mắt vị giáo sư lúc này sáng lên, các học viên đoán thầy sẽ tiếp tục đưa thêm điều kiện nào đó, quả nhiên đúng như vậy.

         "Cây dương mặc dù thẳng nhưng vì tuổi đời đã già, ở giữa thân cây đã rỗng tuếch, khi đó, các bạn sẽ chọn chặt cây nào?"

         Mặc dù chưa hiểu ý định thực sự của thầy nhưng các học viên vẫn suy nghĩ tích cực về điều kiện thầy vừa đưa ra và đáp: "Vậy thì sẽ chặt cây thông đỏ, thân cây rỗng rồi thì còn làm được gì nữa!"

         Vị giáo sư già tiếp tục hỏi: "Cây thông dù không bị rỗng ruột nhưng nó cong vẹo quá, chặt được cũng khó khăn, vậy các bạn sẽ chặt cây nào?"

         Các học viên lần này chẳng quan tâm đến việc cuối cùng vị giáo sư sẽ đưa ra kết luận gì nữa, nhất loạt trả lời: "Vậy thì chặt cây dương. Đều không có tác dụng như nhau thì cây nào dễ chạt sẽ chặt."

         Lúc này, vị giáo sư lại hỏi: "Nhưng trên thân cây dương có một tổ chim, những con chim non đang nấp trong đó, vậy các bạn sẽ chọn cây nào?"

         Cuối cùng, có một người đứng lên hỏi: "Giáo sư, vậy suy cho cùng giáo sư muốn nói cho chúng em biết điều gì ạ?"

         Vị giáo sư già cười, đáp: "Sao trong các bạn không có ai tự hỏi, vậy suy cho cùng chặt cây để làm gì?

         Mặc dù các điều kiện của tôi luôn luôn thay đổi nhưng kết quả cuối cùng được quyết định bởi động cơ ban đầu của các bạn.

         Nếu muốn chặt cây lấy củi, các bạn sẽ chặt cây dương, muốn làm đồ mỹ nghệ, vậy thì chặt cây thông. Các bạn tất nhiên không thể vô duyên vô cớ vác dao lên núi chặt cây đúng không?"

         Câu chuyện này cho chúng ta biết một triết lý sống ở đời: Với mỗi người, chỉ khi đã có sẵn một mục tiêu rõ ràng trong đầu, khi làm việc mới không bị các điều kiện, các hiện tượng bên ngoài chi phối, mê hoặc hoặc cám dỗ. 

         Làm người phải có chính kiến, lập trường và mục đích sống. Khi có được những điều ấy rồi, bạn sẽ vững như bàn thạch giữa trời đất, không e ngại hay sợ hãi bất cứ điều gì. 

         Vốn dĩ muốn theo đuổi một cuộc đời viên mãn nhưng trên đường đời, có người lại bị những cạm bẫy, cám dỗ làm mất phương hướng, đó là bi kịch! Kiên trì lý tưởng của bản thân, bởi là một loại phẩm chất đáng trân trọng!

         Vậy xin hỏi mục tiêu của bạn đã đủ rõ ràng chưa? Một khi đã rõ ràng, hãy cố gắng và quyết tâm để hiện thực hóa những mục tiêu đó, bạn nhất định sẽ thành công!

Một câu chuyện về giáo dục…

          Câu chuyện này xảy ra từ nhiều năm trước. Lúc đó, cô Thompson đang dạy tại trường tiểu học của một thị trấn nhỏ ở Hoa Kỳ. Vào ngày khai giảng năm học mới, cô đứng trước những em học sinh lớp 5, nhìn cả lớp và nói cô sẽ yêu thương tất cả các học sinh như nhau.

          Nhưng thực ra cô biết mình sẽ không làm được điều đó bởi cô đã nhìn thấy cậu học sinh Teddy Stoddard ngồi lù lù ngay bàn đầu. Năm ngoái, cô từng biết Teddy và thấy cậu bé chơi không đẹp với bạn bè, quần áo thì lôi thôi lếch thếch, còn người ngợm thì lại quá bẩn thỉu. “Teddy trông thật khó ưa”!

  

          Chẳng những thế, cô Thompson còn dùng cây bút đỏ vạch một chữ thập rõ đậm vào hồ sơ cá nhân của Teddy và ghi chữ F đỏ chói ngay phía ngoài (chữ F là hạng kém). Ở trường này, vào đầu năm học, mỗi giáo viên đều phải xem thành tích học tập của từng học sinh trong lớp mình chủ nhiệm. Cô Thompson đã nhét hồ sơ cá nhân của Teddy đến cuối cùng mới mở ra xem, và cô rất ngạc nhiên về những gì đọc được.

          Cô giáo chủ nhiệm lớp 1 đã nhận xét Teddy như sau: “Teddy là một đứa trẻ thông minh và luôn vui vẻ. Học giỏi và chăm ngoan… Em là nguồn vui cho mọi người xung quanh”.

          Cô giáo lớp 2 nhận xét: “Teddy là một học sinh xuất sắc, được bạn bè yêu quý nhưng có chút vấn đề vì mẹ em ốm nặng và cuộc sống trong gia đình thật sự là một cuộc chiến đấu”.

          Giáo viên lớp 3 ghi: “Cái chết của người mẹ đã tác động mạnh đến Teddy. Em đã cố gắng học, nhưng cha em không mấy quan tâm đến con cái và đời sống gia đình sẽ ảnh hưởng đến em nếu em không được giúp đỡ”.

          Giáo viên chủ nhiệm lớp 4 nhận xét: “Teddy tỏ ra lãnh đạm và không thích thú trong học tập. Em không có nhiều bạn và thỉnh thoảng ngủ gục trong lớp”.

          Ðọc đến đây, cô Thompson chợt hiểu ra vấn đề và cảm thấy hổ thẹn. Cô còn thấy áy náy hơn khi đến lễ Giáng sinh, tất cả học sinh trong lớp đem tặng cô những món quà gói giấy màu rực rỡ và gắn nơ thật đẹp, ngoại trừ món quà của Teddy.

          Em đem tặng cô một món quà bọc vụng về bằng loại giấy gói hàng nâu xỉn mà em tận dụng lại từ loại túi giấy gói hàng của tiệp tạp hóa. Cô Thompson cảm thấy đau lòng khi mở gói quà ấy ra trước mặt cả lớp. Một vài học sinh đã bật cười khi thấy cô giơ lên chiếc vòng giả kim cương cũ đã sút mất vài hột đá và một chai nước hoa chỉ còn lại một ít. Nhưng cô đã dập tắt những tiếng cười nhạo kia khi cô khen chiếc vòng đẹp, đeo nó vào tay và xịt một ít nước hoa trong chai lên cổ tay.

          Hôm đó Teddy đã nán lại cho đến cuối giờ để nó với cô: “Thưa cô, hôm nay cô thơm như mẹ em ngày xưa”. Sau khi cậu bé ra về, cô Thompson đã ngồi khóc cả giờ đồng hồ.

          Và chính từ hôm đó, ngoài dạy học cô còn lưu tâm chăm sóc cho Teddy hơn trước. Mỗi khi cô đến bàn em để hướng dẫn thêm, tinh thần Teddy dường như phấn chấn hẳn lên. Cô càng động viên, em càng tiến bộ nhanh. Vào cuối năm học, Teddy trở thành học sinh giỏi nhất lớp. Và trái với phát biểu của mình vào đầu năm học, cô đã không yêu thương mọi học sinh như nhau — Teddy là học trò cưng nhất của cô!

          Một năm sau, cô tìm thấy một mẩu giấy nhét qua khe cửa. Teddy viết: “Cô là cô giáo tuyệt vời nhất trong đời em”.

          6 năm sau, cô lại nhận được một bức thư ngắn từ Teddy. Cậu cho biết đã tốt nghiệp trung học, đứng hạng ba trong lớp và “Cô vẫn là người thầy tuyệt vời nhất trong đời em”.

4 năm sau, cô lại nhận được một lá thư nữa. Teddy cho biết dù hoàn cảnh rất khó khăn khiến cho cậu có lúc cảm thấy bế tắc, cậu vẫn tốt nghiệp đại học với hạng xuất sắc nhất, nhưng “Cô vẫn luôn là cô giáo tuyệt vời mà em yêu quý nhất trong đời”.

          Rồi 4 năm sau nữa cô nhận được bức thư trong đó Teddy báo tin cho biết cậu đã đậu Tiến sĩ. “Cô vẫn là người thầy tuyệt nhất đời em”, nhưng lúc này tên cậu đã dài hơn. Bức thư ký tên Theodore F. Stoddard – giáo sư Tiến sĩ.

  

          Câu chuyện vẫn chưa kết thúc tại đây. Một bức thư nữa được gửi đến nhà cô Thompson. Teddy kể cậu đã gặp một cô gái và cậu sẽ cưới cô ấy. Cậu giải thích vì cha cậu đã mất cách đây vài năm nên cậu mong cô Thompson sẽ đến dự lễ cưới và ngồi ở vị trí vốn thường được dành cho mẹ chú rể.

          Ngày hôm đó, cô Thompson đeo chiếc vòng kim cương giả bị rớt hột đá mà Teddy đã tặng cô năm xưa, xức nước hoa mà Teddy nói mẹ cậu đã dùng vào kỳ Giáng sinh cuối cùng trước lúc bà mất. Họ ôm nhau mừng rỡ và giáo sư Stoddard thì thầm vào tai cô Thompson:

           - “Cám ơn cô đã tin tưởng em. Cám ơn cô rất nhiều vì đã làm cho em cảm thấy mình quan trọng và cho em niềm tin rằng mình sẽ tiến bộ”.

          Cô Thompson vừa khóc vừa nói nhỏ với cậu:

           - “Teddy, em nói sai rồi. Chính em mới là người đã dạy cô rằng cô có thể sống khác đi. Cô chưa từng biết dạy học cho tới khi cô gặp được em.”

.

May quá…

          Trong một buổi dạ tiệc, một người đàn ông ăn vận trau chuốt vui chuyện kể với một phụ nữ vẻ quý phái ngồi bên cạnh về bí mật của một hiệu trưởng. Ông tỏ ra vô cùng bất bình với hành vi bỉ ổi của vị hiệu trưởng đó, và nói một thôi một hồi những từ ngữ công kích, nguyền rủa ông ta thậm tệ.

          Nhưng người phụ nữ quý phái này từ đầu đến cuối vẫn cứ im lặng chẳng nói năng gì, cho đến cuối cùng, người phụ nữ này mới hỏi người đàn ông:

           “Thưa ông, ông cho rằng tôi là ai ạ?”

           “Ôi, tôi xin lỗi, tôi vẫn chưa hân hạnh được biết quý danh bà” – người đàn ông trả lời.

           “Tôi chính là vợ ông hiệu trưởng mà ông nói đến đấy ạ” – người phụ nữ quý phái trả lời nhẹ nhàng.

          Người đàn ông ăn vận bảnh bao kia xấu hổ quá, chẳng biết nói gì nữa. Ngồi một lát, ông ta nghiêm giọng hỏi người phụ nữ:

           “Vậy bà có biết tôi là ai không?”

           “Tôi không biết” – người phụ nữ trả lời nhỏ nhẹ và khe khẽ lắc đầu.

           “Ôi, tốt quá, may quá!”, người đàn ông như trút được gánh nặng trong lòng, rồi lẳng lặng rời khỏi bữa dạ tiệc.

.

Sự thanh tịnh nằm ở trong tâm

1. Sự thanh tịnh nằm ở trong tâm 

          Cả đời làm việc, đến cuối cùng chỉ muốn bản thân được an nhàn để hưởng thụ cuộc sống. Bạn luôn muốn tìm kiếm sự thanh tịnh ở bên ngoài trong khi bạn không phát hiện rằng nó là cái mà ai cũng có thể đạt được mà chỉ cần lấy ra từ trong tâm. Nếu tâm của bạn bớt tham sân si, bớt ganh đua, ghen ghét… thì tự khắc bản thân sẽ thấy thật thanh thản và thấy đời bỗng nhẹ nhàng làm sao.

2. Tức giận chỉ là một cục than hồng có thể làm đau người khác, nhưng người bị bỏng đầu tiên chính là bản thân bạn

         Sẽ có lúc bạn cáu gắt với mọi người nhưng bạn đâu ngờ điều đó lại làm hại chính bản thân mình. Đừng bao giờ nói bất kỳ câu gì khi bạn tức giận. Người ta thường nói : “Giận quá mất khôn”. Tôi nghĩ điều đó rất đúng, bởi tôi đã từng đánh mất một người bạn của mình chỉ vì nói ra những lời nặng nề kinh khủng khi bạn đó không làm tôi vừa ý. Lúc đó, tôi làm tổn thương người ấy để bây giờ tôi đánh mất một người bạn thân.

3. Suy nghĩ sẽ định hình con người bạn

         Chúng ta nghĩ thế nào thì con người chúng ta như thế ấy. Bạn nghĩ bạn vô dụng, chắc chắn bạn sẽ không bao giờ làm nên trò trống gì vì bạn chẳng thèm hành động. Bạn nghĩ bạn thông minh, dĩ nhiên bạn sẽ thông mình vì tự bản thân sẽ biết cách tạo nên điều đó. Chỉ cần suy nghĩ tích cực thì mọi chuyện sẽ tốt đẹp thôi! Do đó, cuộc sống cũng sẽ ít buồn phiền, vì lúc nào bạn cũng cố biến mọi thứ bạn gặp phải trong cuộc sống thành niềm vui riêng cho mình.

4. Biết người là thông minh, biết mình là sự giác ngộ

         Chiến thắng bản thân còn hơn là chiến thắng cả ngàn trận đánh. Đó là một bài học sâu sắc mà ai cũng cần biết. Tự chinh phục tâm chính mình chính là ải lớn nhất mà con người phải trải qua. Do đó, chúng ta phải tập thiền định để hiểu về chính bản thân mình. Biết được bản thân thích gì, làm gì để thỏa mãn nó chính là cách để bạn sống vui hơn mỗi ngày. Đừng tưởng đây là điều dễ thực hiện vì có người đã mất cả đời chỉ để làm điều này thôi đấy! Chính tôi cũng là người sẽ phải rèn luyện nhiều trong thời gian tới.

5. Thay thế đố kỵ bằng ngưỡng mộ

         Còn đố kỵ thì tâm bạn sẽ còn buồn phiền. Thay vào đó, chúng ta nên đón nhận sự thành công của người khác bằng sự ngưỡng mộ. Tâm bình thản rồi lấy cái tốt của người khác để làm gương sẽ khiến bạn dễ dàng phấn đấu mà không có sự căm phẫn. Đố kị chỉ làm lòng người thêm nhơ bẩn, thậm chí vì đố kị con người có thể biến chất, trở thành người chuyên làm những hành động xấu xa mà đôi khi chính bản thân mình cũng không ngờ tới.

6. Nhân từ với tất thảy mọi người

         Luôn luôn nhẹ nhàng với trẻ con, yêu thương người già, đồng cảm với người cùng khổ, nhân từ với kẻ yếu thế và người lầm lỗi. Một lúc nào đó trong đời, bạn sẽ rơi vào những hoàn cảnh đó. Động lòng trắc ẩn với mọi người, kẻ giàu cũng như người nghèo; ai cũng có nỗi khổ. Có người chịu khổ nhiều, có người chịu khổ ít. Nhân từ để yêu thương và đồng cảm với họ. Vì mỗi người có một nỗi khổ riêng chỉ có họ mới thấu. Bởi vì bạn luôn nhìn người bằng con mắt nhân từ nên đời bạn sẽ luôn đẹp. Mọi thứ đều hoàn hảo. Tâm can được thanh lọc bởi những hành động mà bạn dành cho người khác.

7. Tùy duyên

         Bàn tay ta vun đắp, thành bại thuộc vào duyên,

         Vinh nhục ai không gặp, có chi phải ưu phiền

         Bài học sâu sắc cuối cùng mà tôi đã học được chính là để mọi thứ tùy duyên. Cái gì của mình thì nó sẽ thuộc về mình, còn cái gì không phải thì nó mãi mãi sẽ không thuộc về mình. Vì vậy, nếu muốn nắm bắt gì đó, đặc biệt là tình yêu thì hãy để tùy duyên. Bạn có thể cố gắng theo đuổi nhưng có lúc bạn cũng phải biết buông bỏ nếu mọi chuyện đã quá giới hạn và không còn khả năng cố gắng. Cứ nắm giữ chỉ làm bạn đau khổ rồi vấn vương muộn phiền sẽ là điều không thể né tránh. Tâm sẽ nhẹ nhàng nếu bạn để mọi thứ tùy duyên. Đó là cách để bạn có thể chấp nhận cuộc sống dễ dàng hơn.

Lấy vợ cho con...

          Người cha nói với cậu con trai của mình: “Cha muốn tìm cho con 1 người vợ" Cậu con trai nói: “Nhưng con muốn tự mình tìm!" Người cha nói: “Nhưng cô gái này là con gái của Bill Gates" Cậu con trai bèn đáp: “Nếu mà như thế thật thì được"

          Sau đó, người cha tìm đến Bill Gates và nói: “Tôi tìm cho con gái ngài 1 người chồng “. Nhưng Bill Gates nói: “Không được, con gái tôi vẫn còn nhỏ". Người cha trả lời: “Nhưng chàng trai này là Phó Chủ Tịch của Ngân hàng Thế giới!". Bill Gates thấy vậy bèn nói: “Vậy thì được".

          Sau đó, người cha lại tìm đến Chủ Tịch Ngân hàng Thế giới và nói: “Tôi sẽ giới thiệu cho ngài 1 phó Chủ Tịch!". Ngài chủ tịch nói: “Nhưng tôi đã có nhiều Phó Chủ Tịch rồi, không cần thêm nữa đâu". Người cha nói: “Nhưng chàng trai này là con rể của Bill Gates". Thấy vậy, ngài Chủ Tịch nói: “Vậy thì được".

Trên thương trường, việc kinh doanh, buôn bán được làm nên như vậy đó.

.

Vụ án Lý Hữu Diệm…

          Lý Hữu Diệm làm quan tại phủ Nội vụ, lấy trộm hơn một lạng vàng, bị phát hiện và bộ Hình đưa ra xét xử. Theo luật Gia Long, tội ăn trộm quốc khố thì không phân biệt trộm nhiều hay ít đều bị chém đầu. Tuy nhiên vì nhận thấy Lý Hữu Diệm làm quan có công lao, nên bộ Hình chỉ xử đi đày viễn xứ.

  

Vua Minh Mạng

           Khi bản án được tâu lên, vua Minh Mạng đã không đồng ý với đề nghị của bộ Hình, mà yêu cầu phải xử theo đúng Luật, lệnh đem ra chợ Đông Ba chém để nhiều người trông thấy mà tự sửa mình.

          Vua đưa ra chỉ dụ: “Lý Hữu Diệm phải giải ngay đến chợ Đông, chém đầu cho mọi người biết, phải truyền cho viên lại Nội vụ phủ cùng đến xem, hoặc giả mắt thấy lòng sợ mà tự khuyên răn nhau để khỏi mắc tội, há chẳng là một phương thuốc hay cho bọn người sao?”.

          Thiết nghĩ làm quan không phải người nghèo mà ăn trộm thì làm sao trị vì được muôn dân? Thượng bất chính hạ tắc loạn. Việc chém đầu tuy nghiêm khắc, nhưng lại có tác dụng răn dạy lớn đối với những kẻ tham nhũng, gửi đi một thông điệp rõ ràng của vua Minh Mạng.

.

Tranh luận hơn thua

          Có câu “nước quá trong thì không có cá, người xét nét quá thì không có bạn.”

          Tranh chấp với người nhà, giành được rồi thì tình thân cũng mất đi.
          Tính toán với người yêu, rõ ràng rồi thì tình cảm cũng phai nhạt.
          Hơn thua với bạn bè, chiến thắng rồi thì tình nghĩa cũng không còn.
          Khi tranh luận, người ta chỉ hướng đến lý lẽ mà quên rằng cái mất đi là tình cảm, còn lại sự tổn thương là chính mình.

          Cái gì đã đen thì sẽ đen, trắng là trắng, tốt nhất hãy để thời gian chứng minh.
          Rủ bỏ sự cố chấp của bản thân, dùng lòng khoan dung để nhìn người xét việc; thêm một chút nhiệt tình, một chút điềm tĩnh và ấm áp thì cuộc sống sẽ luôn có ánh mặt trời và suốt đời mình sẽ là người thắng cuộc.
          Ở đời, sống là để bản thân mình xem, đừng tham vọng mọi người đều hiểu bạn; cũng đừng mong cầu mọi việc đều theo ý mình.

          Khi đau buồn hay mỏi mệt, nên biết tự an ủi lấy bản thân.
          Không có người lo lắng thì càng phải mạnh mẽ.
          Không có ai cổ vũ cũng phải biết tự bay lên.
          Không có người chiêm ngưỡng cũng cần thơm tho và tươm tất.

          Cuộc sống, không có khuôn mẫu cố định, chỉ cần một trái tim trong sáng và nhiệt huyết.
          Gặp phiền não thì tự tìm lấy niềm vui riêng, đừng quên đi hạnh phúc.
          Dù bận rộn cũng nhớ giữ lại chút thanh nhàn, đừng để mất sức khỏe.
          Mệt mỏi rồi thì tạm dừng lại nghĩ ngơi, đừng đánh mất niềm vui cuộc sống.
          Chỉ cần trong lòng luôn nhớ đích đến và biết hiện giờ mình đang làm gì ở đâu thì yên tâm, sẽ không bị lạc đường!

.

Ước muốn cuối cùng…

          Một tử tù đang chờ thi hành án, anh cầu xin một điều ước cuối cùng là một cây bút chì và một tờ giấy. Sau khi viết cho một vài phút, anh nhờ nhân viên bảo vệ nhà tù gửi giúp bức thư này cho người mẹ ruột của mình.

  

          Trong thư anh viết ...

          Mẹ, nếu có công lý trong thế giới này, con và mẹ nên bị kết án từ hình cùng nhau. Mẹ cũng có tội như con vì những gì con đã làm.

          Mẹ hãy nhớ lại đi, khi con ăn cắp chiếc xe đạp của thằng bé gần nhà. Mẹ đã giúp con giấu chiếc xe đạp đó đi để bố không nhìn thấy nó.

          Mẹ có nhớ lần con lấy trộm tiền từ ví của người hàng xóm không? Mẹ đã đi siêu thị mua sắm cùng với con.

          Mẹ có nhớ ai đã bênh vực con khi con cãi lại bố đến nỗi bố phải bỏ đi không? Bố chỉ muốn sửa dạy con vì con đã gian lận trong bài thi và cuối cũng là con phải bị đuổi học.

          Mẹ ơi, lúc đó con chỉ là một đứa trẻ, không lâu sau con đã trở thành một thiếu niên hư nghịch và bây giờ con đang là một tử tù chờ thi hành án.

          Mẹ ơi, lúc đó con chỉ là một đứa trẻ con cần được bao biện, nhưng cái thực sự con cần là được sửa trị.

          Nhưng thôi, con tha thứ cho mẹ! Con chỉ muốn viết thư này để nó có thể đến được nhiều người khác đang làm cha làm mẹ, với hi vọng rằng, họ có thể nhận ra điều tạo nên người tốt kẻ xấu trên thế giới này là sự giáo dục.

          Cảm ơn mẹ đã cho con cuộc sống và cũng đã giúp con đánh mất nó.

          Đứa con tử tù của mẹ.

"Giáo dục là vũ khí mạnh nhất mà bạn có thể sử dụng để thay đổi thế giới." 

(Nelson Mandela)

          Nguồn: Internet

.

Tiên học lễ…

          Tôi là con gái, sinh ra trong một gia đình có truyền thống hiếu học. Ở quê tôi, nhiều người con gái lấy chồng từ tuổi 17, 18. Tuổi thanh xuân ngắn ngủi, họ sớm vất vả làm dâu, làm vợ, làm mẹ, gương mặt những người thiếu phụ tuổi 20 phảng phất buồn ám ảnh mãi trong tôi. Cha mẹ tôi thường lấy đó làm gương để dạy tôi rằng: chỉ có con đường học tập mới có thể giúp tôi thoát khổ.

  

          Tôi nỗ lực hết mình trong học tập, và đỗ vào trường chuyên cấp 3 của tỉnh. Từ biệt cha mẹ xuống thành phố nhập học, tôi vừa phải tự chăm lo việc nhà cửa, bếp núc, vừa phải cố gắng học hành. Lịch học chính, học thêm dày đặc. Rất lâu tôi không có thời gian về thăm nhà. Có khi, tôi chỉ kịp cắm cơm bằng nồi cơm điện, và thả quả trứng vào nồi. Thế là xong bữa.

          Lớp 12, tôi lao vào học để thi vào đội tuyển Quốc gia. Tôi gần như phải bỏ hết thời gian học các môn khác để tập trung cho môn chuyên. Tôi ước mơ giật được giải Quốc gia, để cha mẹ tự hào, để tôi có thể được tuyển thẳng vào ngôi trường Đại học mơ ước. Vì ăn uống thất thường nên người tôi gầy như xác ve. Cô bạn thân của tôi xót xa bảo: “Mày được giải Quốc gia xong thì người chỉ còn mỏng như tờ giấy!”.

          Bao nhiêu hy vọng, chừng ấy mong chờ, bao nhiêu gắng gượng, chừng ấy đau thương. Ngày biết kết quả thi, bầu trời trên đầu tôi như sụp đổ. “Canh bạc” này tôi đã thua. Không có giải Quốc gia để vào thẳng Đại học, tôi lại đã xao nhãng các môn học khác quá lâu rồi. Sao tôi có thể học kịp để thi vào ngôi trường mơ ước đây? 3 năm cấp 3, tôi không yêu đương, không bạn bè tụ tập, tôi chỉ tập trung vào học. Sao tôi lại thảm thế này?

          Tôi nghĩ về kết cục trượt Đại học, nghĩ về gương mặt thất vọng của cha, nghĩ về tương lai tôi cũng sầu thảm như những người con gái lấy chồng thuở 17, 18 ở quê tôi, cả đời không ngẩng đầu lên được. Thẫn thờ đi dọc sân thượng tầng năm, tôi phóng tầm mắt ra xa, chỉ có những đám mây nhởn nhơ hờ hững. Một ý nghĩ chợt xuất hiện trong đầu tôi: “Mình sẽ kết thúc sự đau khổ này”.

  

          Tôi chuẩn bị đưa chân về phía trước, thì bỗng một giọng nói trầm ấm vang lên:

          – Ngọc ơi. Thầy phiền con một lát được không?

          Tôi giật mình quay lại. Là thầy giáo dạy Văn của tôi. Tôi đã bỏ nhiều tiết học của thầy để ôn thi cùng đội tuyển. Thầy sắp về hưu, mái tóc hoa râm, đôi mắt hiền từ nhìn tôi trìu mến. Tôi gạt vội nước mắt và đáp:

          – Dạ. Thầy gọi con ạ?

          – Phải. Sắp đến giờ vào lớp rồi, mà bảng chưa xoá, giẻ chưa giặt. Con có thể giúp thầy được không?

          Chẳng hiểu sao ý nghĩ trước đó của tôi bay biến cả. Tôi ngoan ngoãn làm theo lời thầy, và chờ đợi bài kiểm tra thầy dành cho lớp.

          Lớp học im phăng phắc. Tay thầy cầm viên phấn, cẩn trọng viết lên bảng dòng chữ: “Tiên học Lễ, hậu học Văn”. Đoạn, thầy mỉm cười, hỏi chúng tôi: “Trò nào có thể giải thích cho cả lớp về ý nghĩa của câu này?”.

          Một bạn giơ tay phát biểu: “Dạ con thưa thầy, câu này nghĩa là: Phải học lễ phép, lễ nghi trước, rồi học các môn văn hoá sau. Ví như trẻ nhỏ phải biết lễ phép vâng dạ, thưa gửi, rồi sau đó mới học chữ, học đếm ạ”.

          Thầy khẽ gật đầu rồi hỏi tiếp: “Vậy các con nghĩ mình đã học Lễ xong chưa? Có cần học Lễ nữa không?”.

          Bạn lúc nãy nhanh nhảu nói tiếp: “Dạ con đã học Lễ rồi ạ, bây giờ chỉ cần học văn hoá, các môn Toán Lý Hoá Văn Sử Địa v.v… để trở thành người có hiểu biết”.

          Thầy mỉm cười nhìn chúng tôi, im lặng trong giây lát, rồi ôn tồn nói:

          – Các con à! Chữ “Lễ” này rộng lớn thâm sâu lắm.

          Các con đều biết một người thầy vĩ đại của phương Đông, là Đức Khổng Phu Tử. Đức Khổng Tử cho rằng Lễ là quy phạm đạo đức và hành vi mà Thiên thượng, hay ông Trời, chế định cho con người, lấy đó mà biết việc nào nên làm, việc nào không nên làm. Thầy ngần này tuổi mà vẫn chưa đủ hiếu kính với cha mẹ già, chưa đủ ân cần với vợ con, đôi khi còn lỡ hẹn với bạn bè, chưa tận lực dạy dỗ các trò thành người hiền. Thầy còn phải học “Lễ”, nữa là các con.

          Ngày nay các con đi học chính, học thêm cả ngày, nhưng đều chỉ là học kiến thức. Còn học đạo đức, học lễ nghĩa thì các con còn thiếu lắm. Hôm nay bạn trực nhật nghỉ vắng, mà không ai tự giác xoá bảng, giặt giẻ thay. Như vậy là thiếu “lễ” với thầy, cũng là thiếu “nghĩa” với bạn. Một người dù có nhiều kiến thức đến đâu, mà khiếm khuyết đạo đức, thì cũng chỉ là “tiểu nhân” các con ạ. Muốn trở thành người “quân tử”, thành bậc hiền tài, các con phải chú tâm hơn nữa vào rèn giũa tâm tính, đạo đức của bản thân.

  

          Chúng tôi lặng yên nghe từng lời thầy giảng. Một câu nói đơn giản như thế mà giờ đây tôi mới hiểu ý nghĩa sâu xa. Tiếng thầy vẫn nhỏ từng giọt ấm vào tâm hồn chúng tôi:

          – Có những trò trong lớp mình nổi tiếng là ham học. Vì các trò ấy học ngày, học đêm. Nhưng mà theo các bậc tiên hiền thì “ham học” có ý nghĩa khác. Đức Khổng Tử nói: “Người quân tử ăn không cầu được đầy đủ, ở không cầu được yên vui, làm việc siêng năng mà thận trọng lời nói, tìm người đạo đức để thụ giáo sửa mình; như vậy có thể gọi là người ham học”. Vậy các con thử tự hỏi mình xem, mình đi học có mục đích gì? Có phải để tu sửa bản thân thành người đức hạnh không? Hay là để đỗ đạt hơn người, sau này giàu sang quyền thế?

          Lớp học im phăng phắc. Không ai bảo ai mà chúng tôi đều cụp mắt xuống, thẹn thùng xấu hổ. Tôi nghe như tiếng sét đánh ngang tai. Thì ra… tôi không hề “ham học” như mình vẫn nhầm tưởng. Thì ra… tôi đã đi sai đường rồi. Tôi đã tận lực nhồi nhét kiến thức với ước vọng đổi đời, chứ không phải với mục đích làm người thiện lương.

.

.

Chuyện lừa và chó

          Người phụ nữ nông thôn nuôi được một chú lừa và một chú chó.

          Ban ngày nhờ lừa ra đồng cày ruộng, buổi tối nhờ chó canh cửa giữ nhà.

          Một đêm nọ có trộm đột nhập vào lấy đồ, chó lười biếng không muốn cắn sủa. Lừa lo lắng nói với chó nhà có trộm anh nhanh sủa đi, thế nhưng chó không thèm để ý, cứ thế ngủ tiếp.

          Lừa không còn cách nào khác đành gầm lên thất thanh, mong bà chủ thức dậy bắt trộm. Quả nhiên, bà chủ cầm một cây gậy chạy ra, liên tục đánh lên thân lừa và mắng rằng:

           “Nửa đêm nửa hôm gầm gừ cái gì định không để cho người khác ngủ à…”

          Từ đó, lừa tự dặn mình rằng làm tốt việc của mình là được rồi, không nên can thiệp chuyện của người khác.

.

Mỹ nữ !

          Một thanh niên nam tử gặp một mỹ nữ có khí chất tại nơi phong thủy hữu tình, chàng liền đi theo nàng một đoạn đường dài. Cuối cùng mỹ nữ nọ tò mò quay lại hỏi: “Tại sao chàng cứ đi theo ta mãi vậy?”

          Chàng trai rất thành khẩn tỏ tình: “Vì nàng là người con gái đẹp và có khí chất nhất mà ta từng gặp, xin hãy nhận lời làm bạn gái ta”.

          Mỹ nữ không suy nghĩ gì liền đáp: “Giờ chỉ cần chàng quay đầu lại sẽ nhìn thấy muội muội của ta, em ấy đẹp hơn ta gấp nhiều lần nữa”.

          Chàng trai nghe vậy vội vàng quay đầu lại, nhưng chỉ thấy một cô gái nhan sắc bình thường mà ở đâu cũng có thể gặp được.

           “Tại sao nàng gạt ta?”, chàng trai chất vấn mỹ nữ kia.

           “Là chàng đang lừa dối ta mà, nếu chàng thực sự thích ta, há gì lại quay đầu nhìn?”. Mỹ nữ bình thản đáp, rồi nhanh chóng quay người bước đi.

          Suy ngẫm: 

          Khi có được thứ gì đó mọi người thường không biết quý trọng, nhất là một điều gì đã trở nên quá quen thuộc, tới lúc mất rồi thì hối hận cũng không còn kịp nữa. Trân quý những người xung quanh, trân quý những điều bạn có đó là trân quý sinh mệnh của chính mình.

.

Tiến thì dễ, thoái thì khó

          Một con sư tử già bị ốm đang ngáy ngủ trong hang, những con vật ở quanh đó hay tin sư tử ốm nên chúng vào đó để thăm.

          Thỏ nghe được tin này cũng đến hỏi thăm, vừa đến trước cửa hang, chỉ nghe thấy tiếng sư tử rên mỗi lúc một lớn, thật quá bi thương. Lúc này thỏ ta định đi vào trong, bỗng nhiên vểnh tai nghe, rút lại bàn chân đã bước vào, và đi đi lại lại ở ngoài hang.

          Sư tử già thấy thỏ không vào hang, lên tiếng hỏi: “Thỏ à! Cậu đã đến rồi sao không vào đây vậy?”

          Thỏ trả lời: “Tôi chỉ thấy vết chân những con vật kia đi vào và không nhìn thấy vết chân chúng đi ra, vậy sao tôi dám vào chứ?”

          Suy ngẫm: 

          Mọi việc “Tiến thì dễ, thoái thì khó”, vì thế bình thường nên tôi luyện bản thân cách quan sát, đề cao độ nhảy cảm với xã hội. Tính toán kỹ rồi mới hành động, như thế mới không rơi vào cảnh thất bại. Nếu có hành vi vội vàng, liều lĩnh có khi lại đẩy bản thân vào chỗ nguy hiểm.

.

Không dễ bị bắt nạt

          Một phụ nữ nông thôn đêm trước khi giết gà đã đến bên lồng gà và nói rằng:

           “Nhanh ăn đi, đây là bữa cuối cùng của của mày rồi!”.

          Sáng hôm sau thấy chú gà nằm gục dưới đất bên cạnh là một bức thư viết:

           “Ta đã ăn gạo tẩm thuốc chuột rồi, các người đừng hòng ăn thịt ta, ta không dễ bị bắt nạt đâu”.

          Suy ngẫm: 

          Nếu đối thủ biết quyết định của bạn, họ sẽ đưa ra được chọn lựa có lợi nhất cho mình. Vì thế bảo mật thông tin là rất quan trọng.

.

Tính trung thực giờ bán được nhiêu?

          Người Việt Nam xưa lưu truyền những câu tục ngữ, ca dao ca ngợi phẩm chất thật thà:

          - Khôn ngoan chẳng lọ thật thà
          - Thật thà là cha quỷ quái

          - Người gian thì sợ người ngay
            Người ngay chẳng sợ đường cày cong queo

          Tuy nhiên thời hiện đại, người ta lại lưu truyền câu nói toàn chữ T:

          - Thẳng thắn thật thà thường thua thiệt.

          Không biết tự bao giờ, quan niệm tốt xấu của người Việt đã thay đổi. Không biết tự bao giờ, người ta đã quen với những thứ giả dối đầy rẫy trong xã hội: Thuốc giả, thực phẩm giả, cho đến bằng giả, đạo đức giả. Người ta nói dối cũng không còn ngượng miệng nữa. Cho tới suy nghĩ cũng trở nên vòng vo, không thẳng ngay nhanh gọn như trước.

          Có người đã từng chua xót thốt lên:

          - Tính trung thực giờ bán được nhiêu?

.

ĐẠO NGHĨA làm Người

          Trong cuộc sống này, để cho mối quan hệ giữa người với người được bền chặt, cần phải có một sợi dây liên kết mang tên “đạo nghĩa”. Đạo giữa vợ chồng là bao dung, giữa cha con là hiếu kính, giữa bạn bè là sự chân thành…

Đạo vợ chồng là bao dung

          Người xưa có câu: “Đạo vợ, nghĩa chồng”. Vợ cư xử với chồng là đạo, mà chồng sống với vợ là nghĩa. Cái đạo nghĩa đó như một sợi dây vô hình nhưng ràng buộc cả hai người.

          Vợ chồng với nhau, đâu phải lúc nào cũng êm đềm hạnh phúc. “Sông có khúc, người có lúc”, dù có xảy ra bất cứ chuyện gì cũng phải nên nhẫn nhịn, cư xử với nhau một cách đúng mực.

          Bởi vì phải sống với nhau cả đời, vợ có trách nhiệm của vợ, chồng có cá tính của chồng, nên phải bao dung thì mới có tương dung, dù vui buồn, sướng khổ, lúc nguy nan, khi túng thiếu thì cũng phải yêu thương đùm bọc nhau, mới là phải đạo, mới có được một gia đình hòa thuận.

Đạo giữa cha và con trai là hiếu kính

          Trăm thiện đứng đầu là hiếu, phụ từ tử hiếu, không cần cho cha mẹ nhiều tiền, chỉ cần làm cho họ cảm thấy ấm áp, vừa ý là đủ. Có hiếu kính mới có thâm tình cha con, mới có vui vẻ thuận hòa.

Đạo giữa mẹ và con gái là lắng nghe

          Con gái thường hay tâm sự với mẹ, cũng thường hay bị mẹ cằn nhằn. Bởi vậy, nhẫn một chút sẽ bớt đi bực bội, mẹ già nói nhiều cũng phải thành tâm lắng nghe, có lắng nghe mẹ con mới gắn bó, mới có ấm áp thân tình.

Đạo bạn bè là chân thành

          Từ những người xa lạ mà trở nên thân thuộc, từ tương ngộ mà dung nhập tâm hồn, đó chính là sự trân quý của tình bạn.

Nhưng điều đáng sợ nhất của tình bạn là giả dối, đừng đánh mất thứ trân quý đó bởi những điều không chân thật. Tín nhiệm chỉ có từ thành tâm, chỉ có chân thành mới sưởi ấm cho tình bạn, mới có tình bạn vĩnh hằng.

Đạo làm người là khoan dung

          Không có chuyện bất bình, chỉ có tâm bất bình, vậy nên hãy biết khoan dung đối đãi người, nghiêm khắc kiềm chế bản thân. Lùi một bước biển rộng trời cao, nhẫn một lúc gió êm sóng lặng, sau khoan dung mới có thể vui vẻ mỉm cười.

          Lê Hiếu, dịch từ Kannewyork