Câu chuyện thứ nhất xin kể về ông
Gandhi. Ông là một vị anh hùng của dân tộc Ấn Độ, ông đã chỉ đạo cuộc kháng
chiến chống chế độ thực dân của Đế quốc Anh và giành độc lập cho Ấn Độ với sự
ủng hộ nhiệt liệt của hàng triệu người dân. Ông được dân Ấn Độ gọi một cách tôn
kính là “Linh hồn lớn”, “Vĩ nhân”, “Đại nhân” hoặc là “Thánh Gandhi”.
Người ta kể chuyện là có thời
ông Gandhi đi một chuyến xe lửa. Khi xe bắt đầu chuyển bánh thời ông nhảy vội
vã lên tàu khiến cho một chiếc giày của ông rơi xuống đường. Ông không thể nào
nhảy xuống để nhặt lại chiếc giày trong khi tàu chạy càng lúc càng nhanh. Ông
bèn tháo luôn chiếc giày còn lại trong chân và ném về phía chiếc giày kia ở
dưới đường. Hành khách trên tàu tỏ vẻ ngạc nhiên khi nhìn thấy thế và lấy làm
lạ về hành động kỳ quặc của ông.
Gandhi mỉm cười và ôn tồn giải
thích rằng: “Nếu có một người nghèo nào lượm được chiếc giày thứ nhất thì người
đó có thể tìm thấy chiếc thứ hai và như thế là có được đủ đôi giày để đi.”
Chúng ta ít khi nghĩ đến các người khác mà
thông thường chỉ nghĩ về chính bản thân mình mà thôi. Khi bị mất mát thì điều
đầu tiên chúng ta nghĩ đến là những thiệt thòi và bất hạnh của mình. Kế đó mất
thêm nhiều thời gian nữa để nuối tiếc, than thở, rồi sinh ra chán nản. Nhiều
khi trở nên bực bội và gắt gỏng nữa.
Gandhi đã có một hành động thật
cao quý vì trong khi bản thân mình bị mất mát như thế, ông vẫn để tâm nghĩ đến
người khác. Hành động này chứng tỏ việc nghĩ đến người khác đã trở thành một
phần trong tâm tưởng và nguyên tắc sống của ông.
Nếu trong những lúc mà chúng ta
được sống an bình và thành công mà chúng ta còn không quan tâm tới những kẻ bị
bất hạnh hơn mình thì liệu khi gặp gian khó, mất mát, ta có thể làm được điều
đó hay không? Trong xã hội, xung quanh chúng ta hàng ngày có biết bao nhiêu
người thiếu thốn đang cần sự giúp đỡ. Những gì họ cần đến không nhất thiết phải
luôn luôn là vật chất, nhiều khi họ chỉ cần một lời động viên an ủi. Cõi ta bà
này sẽ hạnh phúc biết bao nếu mỗi chúng sinh không chỉ chăm lo cho lợi ích
riêng mình mà còn chăm lo cho lợi ích của người khác nữa.
Câu chuyện thứ hai liên quan
tới vị danh tướng Dwight Eisenhower. Ông là một vị tướng 5 sao trong Lục
quân Hoa Kỳ và là Tổng thống Hoa Kỳ thứ 34 từ năm 1953 đến 1961. Trong thời Đệ
nhị Thế chiến, ông phục vụ với tư cách là tư lệnh tối cao các lực lượng đồng
minh tại Châu Âu, có trách nhiệm lập kế hoạch và giám sát cuộc tiến công xâm
chiếm thành công vào nước Pháp và Đức năm 1944–45 từ mặt trận phía Tây
Vào thời xa xưa đó, một hôm ông
Eisenhower cùng với đoàn tùy tùng của ông vội vã lái xe về tổng hành dinh quân
đội ở Pháp để tham dự một cuộc họp khẩn cấp. Lúc đó trời đang mùa đông lạnh
buốt lại thêm mưa tuyết rơi phủ đầy khắp nơi. Xe đang chạy thì ông bất ngờ để ý
nhìn thấy có hai vợ chồng già người Pháp ngồi ở bên lề đường đang run rẩy vì
cái lạnh giá buốt. Ông lập tức ra lệnh cho đoàn tùy tùng ngừng lại và muốn phái
một thông dịch viên tiếng Pháp tới hỏi thăm cặp vợ chồng này. Một viên tham mưu
nhắc nhở ông là nên để cho nhân viên công lực tại địa phương lo chuyện này,
phái đoàn phải đi nhanh lên vì sợ trễ cuộc họp. Ông nói nếu đợi cảnh sát địa
phương tới thì sợ là quá muộn và hai người này sẽ chết cóng.
Sau khi hỏi thăm, ông
Eisenhower biết được là họ đang muốn tới Paris để gặp con trai nhưng xe của họ
bị chết máy giữa đường. Ông bảo hai vợ chồng già mau lên xe của ông. Ông không
hề quan tâm đến chức phận của ông và không hề tỏ thái độ gì trước hai kẻ đang
gặp nạn này. Ông chỉ theo bản tính lương thiện vốn sẵn có của ông là luôn luôn
muốn giúp đỡ người hoạn nạn mà thôi. Ông liền ra lệnh thay đổi lộ trình, đưa
cặp vợ chồng tới Paris trước, rồi ông và đoàn tùy tùng mới lái xe tới tổng hành
dinh để dự cuộc họp.
Không ngờ chính sự chuyển hướng
đi thình lình ngoài kế hoạch này đã cứu mạng ông! Quân Quốc Xã có tin tình báo
nên biết chính xác hành trình của ông và đã bố trí sẵn các tay súng bắn tỉa nấp
rình tại các ngã tư. Nếu ông tới thì sẽ bị hạ sát ngay chỗ đó. Nhưng hóa ra chỉ
nhờ vào cái tâm lương thiện, cái lòng từ bi đã giúp ông đổi lộ trình và
tránh thoát cuộc mưu sát này. Quả là tự cứu mình bằng cách giúp người khác.
Câu chuyện thứ ba kể về một cậu
bé nhà nghèo tên là Howard Kelly. Quá nghèo nên hàng ngày cậu thường phải đến
gõ cửa từng nhà để bán báo trên đường đi tới trường học của mình.
Một hôm cơn đói nổi lên thình
lình, cậu thò tay vào túi thì thấy chỉ có một đồng duy nhất cuối cùng. Đồng
tiền này cậu định dành lại để mua thức ăn cho mấy đứa em ở nhà. Sau vài giây
phút lưỡng lự cậu quyết định đi tới ngôi nhà ở phía trước để xin chút đồ ăn.
Nhưng người mở cửa cho cậu lại là một cô bé xinh đẹp và dễ thương. Cậu tỏ ra
bối rối và ngại ngần, nên cậu chỉ dám mở miệng xin một cốc nước để uống mà
thôi.
Cô bé trông thấy cậu có vẻ
nghèo nàn và đang mệt lả đi vì đói nên thay vì mang nước cô lại đem cho cậu một
cốc sữa lớn. Cậu từ từ uống một cách ngon lành rồi mới rụt rè khẽ hỏi cô gái:
“Tôi nợ cô bao nhiêu?” Cô gái trả lời: “Bạn không nợ nần gì tôi cả. Mẹ tôi đã
dạy là không bao giờ làm điều tốt mà còn chờ được trả công.” Cậu cảm động nói:
“Tôi thành thực biết ơn cô.”
Sau khi rời khỏi ngôi nhà cô bé
tốt bụng đó, cậu Howard Kelly không chỉ cảm thấy cơ thể khỏe khoắn trở lại mà
cậu còn có lòng tin tưởng hơn vào từ tâm của con người. Điều này giúp ý chí cậu
mạnh mẽ thêm lên và không chịu khuất phục số phận hẩm hiu của mình.
Nhiều năm sau đó, cô gái trẻ
nói trên mắc phải một căn bệnh rất hiểm nghèo. Các bác sỹ tại địa phương đã cố
gắng nhưng đành bó tay, không thể làm thuyên giảm bệnh. Cuối cùng họ quyết định
chuyển cô lên bệnh viện thành phố nơi có nhiều chuyên gia mong chữa khỏi bệnh
cho cô.
Trong số các bác sỹ được mời
tới hội chẩn có một người tên là Howard Kelly. Khi nghe tới cái tên nơi quê
quán của cô gái, một tia sáng chợt lóe lên trong ký ức của Kelly. Kelly vội
đứng dậy, chạy xuống phòng cô gái. Bước tới gần giường bệnh ngay lập tức Kelly
đã nhận ra đó chính là cô gái cho mình sữa ngày xa xưa. Kelly quay trở lại
phòng hội chẩn và đề nghị được là người phụ trách ca bệnh đó.
Kelly làm hết sức mình với một
sự quan tâm đặc biệt để chữa bệnh cho cô gái. Sau một thời gian chống chọi bệnh
tình cô thuyên giảm và cuối cùng là khỏi bệnh hoàn toàn.
Trước ngày cô gái xuất viện,
bác sỹ Kelly đã yêu cầu nhân viên quầy thu ngân chuyển hóa đơn tới bàn giấy của
mình. Kelly viết ít chữ lên trên hóa đơn trước khi nó được gởi tới phòng bệnh
để trao cho cô gái.
Khi mở ra đọc cô gái thầm nghĩ
rằng có lẽ cô sẽ phải ra sức làm việc cả đời mới trả hết món tiền này. Nhưng cô
thật sự ngạc nhiên khi đọc thấy trên phần đầu hóa đơn đã ghi sẵn dòng chữ: “Hóa
đơn đã được thanh toán bằng một ly sữa”. Và người ký tên là: “Bác Sỹ Howard
Kelly.”
Câu chuyện thứ tư xảy ra tại
Đại học Stanford vào năm 1892. Thời đó có một học sinh 18 tuổi gặp khó khăn
trong việc trả tiền học. Là một trẻ mồ côi anh ta không biết đi nơi đâu để kiếm
ra tiền, anh bèn nảy ra một sáng kiến. Anh cùng một người bạn khác quyết định
tổ chức một buổi nhạc hội ngay trong khuôn viên trường để gây quỹ cho việc học.
Họ đến mời Ignacy J Paderewski,
một nghệ sĩ dương cầm đại tài. Người quản lý của Paderewski yêu cầu một khoản
tiền là $2000 cho buổi biểu diễn. Sau khi họ thỏa thuận xong, hai người sinh
viên bắt tay ngay vào công việc chuẩn bị buổi trình diễn. Ngày ấy cuối cùng đã
đến. Paderewski đã tới biểu diễn tại Stanford. Nhưng không may là vé không bán
được hết. Sau khi tổng kết số tiền bán vé họ chỉ có được $1600. Họ thất vọng,
đến để trình bày hoàn cảnh của mình với Paderewski. Họ đưa cho ông toàn bộ số
tiền bán vé, cùng với một check nợ $400 và hứa rằng họ sẽ cố gắng trả số nợ ấy
thật sớm.
Không ngờ Paderewski lại xé bỏ
tờ check, trả lại số tiền cho hai chàng thanh niên và nói: “Hãy giữ lấy 1600 đô
này, sau khi trừ hết tất cả các chi phí cho buổi biểu diễn còn bao nhiêu các
cậu cứ giữ lấy cho việc học. Còn dư bao nhiêu nữa thì mới đưa cho tôi.” Hai
chàng thanh niên vô cùng bất ngờ, xúc động nói lời cảm ơn…
Đây chỉ là một việc nhỏ, nhưng
đã chứng minh được nhân cách tuyệt vời của Paderewski. Ông giúp hai người mà
ông ấy không hề quen biết. Trong cuộc sống hầu hết chúng ta đều nghĩ: “Nếu giúp
họ, chúng ta sẽ được gì?” Nhưng những người vĩ đại lại nghĩ khác: “Nếu mình
không giúp họ, điều gì sẽ xảy ra với những con người đang gặp gian khó này?”
Người có từ tâm giúp ai không mong đợi sự đền đáp và chỉ nghĩ đó là việc nên
làm mà thôi.
Người nghệ sĩ dương cầm tốt
bụng Paderewski nói trên sau này trở thành Thủ Tướng của nước Ba Lan. Ông là
một vị lãnh đạo tài năng. Không may chiến tranh thế giới bùng nổ và đất nước
của ông bị tàn phá nặng nề. Hơn một triệu rưỡi người dân đang bị chết đói.
Chính phủ của ông không còn tiền. Không biết đi đâu để tìm sự giúp đỡ ông bèn
đến Cơ Quan Cứu Trợ Lương Thực Hoa Kỳ để nhờ trợ giúp.
Người đứng đầu cơ quan đó chính
là Herbert Hoover, người sau này trở thành Tổng Thống thứ 31 của Hoa Kỳ. Ông
Hoover đồng ý giúp đỡ và nhanh chóng gửi hàng tấn lương thực để cứu giúp những
người Ba Lan đang bị đói khát ấy. Cuối cùng thì thảm họa cũng đã được ngăn
chặn.
Thủ Tướng Paderewski lúc bấy
giờ mới cảm thấy thoải mái. Ông bèn quyết định đi sang Hoa Kỳ để tự mình cảm ơn
ông Hoover. Thế nhưng khi Paderewski chuẩn bị nói câu cảm ơn thì ông Hoover vội
cắt ngang và nói: “Ngài không cần phải cảm ơn tôi đâu. Có lẽ ngài không còn
nhớ, nhưng vài năm trước, ngài có giúp đỡ hai cậu sinh viên trẻ tuổi ở bên Mỹ
được tiếp tục đi học, và tôi là một trong hai chàng sinh viên đó đấy.”
Thế giới này quả là một nơi
tuyệt vời. Bạn cho đi thứ gì thì sẽ nhận được những điều tốt đẹp đáp lại! (The
world is a wonderful place. What goes around comes around!)
Người ta cũng còn nhớ ông
Winston Churchill từng nói đại ý rằng chúng ta sinh sống bằng những gì chúng ta
kiếm được, nhưng chúng ta tạo lập đời mình bằng chính những gì mà chúng ta bố
thí. Sống trên đời phải có một chút gì cho đi. Một chút đó chính là cái mình cố
gắng (We make a living by what we get, but we make a life by what we give.)
Tâm Minh Ngô Tằng Giao
.
